Dịch vết mổ đẻ cũ, vấn đề không hề đơn giản

Không nói ra chắc mọi người cũng biết Việt nam có tỉ lệ mổ đẻ thuộc hàng cao nhất trên thế giới. Tỉ lệ này cao như thế cũng có nhiều lý do khác nhau nhưng nó xuất phát cả từ bệnh nhân và bác sĩ, có nguyên nhân cả từ hệ thống y tế và đặc điểm xã hội của chúng ta. Mình cũng ko định đi sâu vào nguyên nhân hay so sánh lợi ích và bất lợi của việc sinh mổ thay vì sinh thường vì mọi người đọc sẽ mệt. Vấn đề ở chỗ mình gặp ngày càng nhiều bệnh nhân bị tụ dịch vết mổ là nguyên nhân của vô sinh thứ phát. Chứng kiến các bệnh nhân này rất vất vả và tốn kém trong việc điều trị để mong có đứa con thứ 2 mình muốn viết ra hy vọng giúp được các bạn trong vấn đề phòng tránh hơn là điều trị. Thật tiếc là cho đến giờ các nhà chuyên môn đã làm đủ cách nhưng chưa có cách gì thực sự hiệu quả. Tụ dịch vết mổ và dịch này tràn vào buồng tử cung có thể coi là một nút nghẽn trong Hỗ trợ sinh sản hiện nay. Nguyên nhân tại sao có một số bệnh nhân bị tụ dịch vết mổ còn phần lớn các bệnh nhân khác không bị thì không có một lời giải thích chính xác, bản thân mình đã tìm tài liệu nhưng trên thực tế vấn đề này ít khi gặp ở các nước phát triển đơn giản vì tỉ lệ mổ lấy thai của họ rât thấp (từ 15-20%) trong khi tỉ lệ này ở Việt nam có nhiều nơi là trên 50%. Từ kinh nghiệm của bản thân và tham khảo tài liệu mình nghĩ tụ dịch vết mổ liên quan nhiều đến kĩ thuật mổ. Sau 5 năm làm việc tại Vinmec mình chưa gặp một bệnh nhân nào bị tụ dịch vết mổ sau sinh mổ ở Vinmec ( nếu không gặp mình sau sinh thì mình ko biết, nếu có ai đó xin cập nhật thông tin cho mình).Vì vậy để phòng tránh tụ dịch vết mổ xin có mấy lời khuyên như sau ( chữa khó quá nên chúng ta nên phòng):

 
Nhóm các mẹ bị dịch vết mổ đẻ cũ
Nhóm Kín · 1k thành viên
Tham gia nhóm
Nhóm các mẹ bị dịch vết mổ đẻ cũ, nơi các mẹ có vết mổ đẻ cũ bị tụ dịch chia sẻ những kinh nghiệm xử lý vấn đề này.
 

1. Nếu sinh thường được thì sẽ tốt hơn. Mọi người sẽ nói ngay là nói như mình dễ quá. Để cho bài viết ko quá dài, mình sẽ nói về vấn đề này trong lần tới nếu các bạn quan tâm.

2. Nếu có chỉ định sinh mổ hoặc xin mổ thì không nên vì chọn ngày chọn giờ mà xin mổ sớm. Khi các bạn được mổ sớm thì đoạn dưới tử cung chưa thành lập nên cơ tử cung sẽ bị cắt ở phần vẫn còn dầy dẫn đến mất máu nhiều và quá trình liền sẹo không tốt dẫn đến khuyết sẹo và tụ dịch vết mổ. Nếu có chỉ định mổ thì nên mổ sát ngày dự sinh sẽ tốt hơn cho quá trình liền sẹo vết mổ.

3. Chọn nơi để sinh cũng như bs mổ cho mình nếu được. Cái này khó đây vì bs nào mổ cũng giỏi, ít ra là bs đó nghĩ như vậy. Mổ lấy thai thường ko khó nhưng cũng có những ca khó. Bs nào mổ nhiều tất sẽ mổ nhanh hơn, nhưng lưu ý thường thì mổ quá nhanh hoặc quá lâu đều ko tốt. Nếu nghĩ rằng bs nào đó mổ lấy thai trong 15-20p là người mổ giỏi thì có lẽ các bạn đã nhầm, mổ lấy thai cần từ 30p-1h tùy từng ca, ở các nước phát triển bệnh nhân có thể biết tỉ lệ tai biến của từng bác sĩ nhưng ở Việt nam là điều không thể. Mình tin rằng nếu bs nào mổ bệnh nhân bị khuyết sẹo và tụ dịch vết mổ nhiều thì bs đó mổ không tốt. Dĩ nhiên nhiều người sẽ nghĩ nhất là các bs nguyên nhân là do cơ địa bệnh nhân nhưng theo kinh nghiệm bản thân thì kĩ thuật mổ đóng vai trò quyết định.

4.Cuối cùng nếu lần sinh này là lần đầu thì các bạn không nên chỉ lo lắng làm sao cho lần này mẹ tròn con vuông mà còn phải nghĩ xa hơn cho tương lai sinh sản của mình bởi có thể sau lần sinh đầu sẽ gây nhiều khó khăn cho lần sinh tới.

Xử lý tụ dịch vết mổ thế nào?

Như các bạn đã thấy, tụ dịch vết mổ do khuyết sẹo là một vấn đề khá nan giải trong phụ khoa và nhất là trong hỗ trợ sinh sản. Rất tiếc là bệnh lý này ngày càng nhiều bệnh nhân mắc phải.

Tiếp cận vấn đề này cũng có nhiều cách khác nhau tùy vào từng bệnh nhân và đặc biệt tùy vào kinh nghiệm và khả năng của bác sĩ điều trị.

Nếu như bạn đã có đủ số con thì vấn đề có vẻ ít nghiêm trọng hơn. Dĩ nhiên là khi sẹo mổ đẻ cũ bị khuyết bạn có thể bị rong kinh kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Còn nếu bạn chưa đủ số con thì bệnh lý này nhiều khả năng là nguyên nhân vô sinh thứ phát. Vì khi có chu kì, máu của chu kì sẽ thoát ra ngoài trong những ngày đầu và một phần bị “ mắc kẹt” tại vị trí vết mổ đẻ cũ.

Lượng dịch này sẽ được giải phóng dần dần sau đó, một phần ra ngoài gây nên hiện tượng rong kinh và một phần chảy vào trong buồng tử cung tạo thành lớp dịch nhìn thấy trên siêu âm.

Khi niêm mạc tử cung trong giai đoạn đầu đang tái tạo và dầy dần lên bị “ tắm” bởi lớp dịch này thì nó sẽ không còn “ tốt” cho phôi làm tổ.

Đây có thể là nguyên nhân của việc tại sao các bạn không thể có bầu tự nhiên và ngay cả khi làm thụ tinh ống nghiệm đặt phôi vẫn không thành công.

Cho đến hiện tại các bác sĩ Việt Nam có lẽ vẫn có nhiều kinh nghiệm hơn cả vì tần xuất gặp nhiều hơn. Tham dự hội nghị quốc tế khá nhiều, tôi cũng từng trao đổi với các chuyên gia nước ngoài nhưng rõ ràng là họ không có nhiều kinh nghiệm.

Sau đây tôi xin điểm qua các cách giải quyết vấn đề này như sau, hầu như tất cả các cách tiếp cận đều thông qua phẫu thuật:

  1. Mổ mở sửa sẹo vết mổ ( ca mổ tương tự như mổ lấy thai, cắt bỏ sẹo cũ và khâu lại để tạo sẹo mới)
  2. Mổ nội soi ổ bụng khâu lại vết mổ lấy thai ở tử cung ( tương tự như mổ mở nhưng sẹo được sửa thông qua mổ nội soi ổ bụng)
  3. Mổ nội soi buồng tử cung sửa sẹo vết mổ ( cách mổ này tương tự như mổ soi buồng cắt polyp hay dải dính buồng tử cung, đi theo đường qua âm đạo và cổ tử cung).

Cách tiếp cận thông qua mổ nội soi buồng tử cung sửa sẹo vết mổ kết hợp hút dịch tại vết mổ trước khi chuyển phôi có vẻ là hợp lý hơn cả theo kinh nghiệm của bản thân mình.

Lưu ý là khi hút dịch chỉ nên đặt catheter đúng vị trí vết mổ vì nếu đầu catheter đi vào trong niêm mạc tử cung có thể gây tổn thương niêm mạc tử cung không tốt cho phôi làm tổ.

Nếu dựa trên nguyên lý tạo dịch vết mổ như mình giải thích ở trên ( do máu chu kì đọng tại vết mổ rồi sau đó giải phóng dần ra ngoài và vào trong các ngày sau đó của chu kì) thì có thể có một cách tiếp cận mới hoàn toàn bằng thuốc mà không phải thông qua phẫu thuật.

Tôi sẽ viết tiếp về vấn đề này khi có đủ bằng chứng là nó có hiệu quả.

(Bài viết của Bác sĩ Chiến- Phòng khám sản phụ khoa An Phúc đăng trên facebook)

1 Comment
  1. Bài viết hay, cảm ơn bác sĩ

Phản hồi của bạn